Biegły sądowy jest ekspertem, który niejednokrotnie dostarcza główny dowód w sprawie sądowej. Powoływany jest przez sędziego, zgodnie z jego specjalizacją i specyfiką prowadzonego postępowania sądowego. W niektórych przypadkach jego obecność jest obowiązkowa.

Sprawy, w których biegły sądowy bierze udział obowiązkowo, to na przykład te z udziałem dzieci. Wtedy do przesłuchań nieletnich angażowany jest dziecięcy psycholog bądź psychiatra. Konieczność pracy biegłego sądowego zachodzi także w sytuacji, kiedy świadkiem, osobą poszkodowaną albo oskarżonym jest osoba, u której zachodzi prawdopodobieństwo choroby psychicznej. Wtedy najczęściej jej przesłuchanie następuje w obecności lekarza psychiatry.

Co ciekawe, powołanie biegłego zawsze należy do sędziego, ale wniosek o obecność podczas postępowania takiego eksperta mogą złożyć również strony biorące udział w sprawie. Biegłych danej specjalizacji można łatwo znaleźć na listach biegłych, które figurują przy Sądach Okręgowych. Takie funkcjonują również w sieci. W wyszukiwarkę wpisać można hasło typu „biegły psychiatra sądowy”, by znaleźć odpowiedniego eksperta, który wyda profesjonalną ekspertyzę. Oczywiście wniosek o powołanie biegłego sądowego sędzia może przyjąć albo odrzucić. Nawet, kiedy biegły weźmie udział w sprawie, to jego opinia nie musi być wzięta pod uwagę przez sędziego.

Pamiętajmy, że biegły sądowy musi wydawać opinię nie tylko zgodnie z przepisami polskiego prawa. Musi wykorzystać swoją wiedzę, umiejętności, doświadczenie i najnowsze technologie, by dostarczyć sędziemu rzetelną ekspertyzę w danej sprawie. Ta zawsze musi być też obiektywna i zgodna z prawdą. Niejednokrotnie jest w sprawie głównym dowodem. Weźmy pod uwagę, że sędzia często potrzebuje wsparcia, szczególnie w skomplikowanych sprawach, w których zastosowanie mają specyficzne przepisy. Biegły psychiatra jest w stanie ocenić stan zdrowia, wyda też zgodę na możliwość przesłuchania czy opinie o wiarygodności zeznań poszczególnych osób biorących udział w sprawie.